Κόσμος: αυτισμός - οδύνη και αυτισμός - ηδονή.

Αρχικά ποια η σχέση και τι είναι ο αυτισμός-οδύνη και ο αυτισμός- ηδονή; Με λίγα λόγια, ο αυτισμός-ηδονή του ενός (απόλαυση του δικού του κόσμου των ιδεών και αποκοπή απ' το περιβάλλον) οδηγεί τον άλλο στον αυτισμό-οδύνη (αποκλεισμό στον δικό του κόσμο των ιδεών και λήξη επαφής με το περιβάλλον). Μήπως όμως η οδύνη ως ανάφλεξη γνώσης μέσα απ'τον πόνο βγαίνει απ'τον αυτισμό και χαράσσει τον κόσμο της αυτιστικής ηδονής του άλλου στην παύση της; Αλλά, τέλος, μήπως κι αυτός ο αυτισμός-ηδονή δεν θα μετατραπεί έτσι στο αντίθετό του, μιας αλληλοδιαδοχής που η οδύνη είναι μονάχα μια προμελέτη της ηδονής; Η κρίση... της ευημερίας; Αν δε η παλινδρόμηση κρίσης και ευημερίας γίνει με ταχείς ρυθμούς, όπως επιθυμεί η μάζα (κι όχι μόνο) τότε θα απομείνει δυσδιάκριτη η διαφορά τους. Ενώ η εμπλοκή της μιας στην άλλη θα είναι υπέρ μονάχα του παραλόγου. Ώστε, το παράλογο, το δυσδιάκριτο, θα περάσει στο τέλος και στους ανθρώπους. Για να σηματοδοτήσει την αρχή της ακρισίας και της τυχαιότητας και της ακαριαίας αλλαγής των ταυτοτήτων. Ανάλογα με τον φαροδείκτη που κι ο Εμπειρίκος επικαλείται σε ποίημά του στη συλλογή «Οκτάνα» χρειάζεται ένας ουρανός μέσα μας, στην αυγή του και στο σούρουπο, να σε κατευθύνει στο φως του σκοταδιού… και στο ίδιο το σκοτάδι. Μα όταν θα χαθεί το φως, ένας ουρανός δίχως ψυχή θα σε προειδοποιήσει για το κενό.